ที่มาแนวคิดพวงหรีดพัดลม สร้างสรรค์และใช้ประโยชน์ได้จริง

นครราชสีมา 7 พ.ค. 57 วัดสุทธจินดาวรวิหาร อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา ได้มีการจัดงานบำเพ็ญกุศลศพ นางอุไร ไชยศิริ อายุ 88 ปี ซึ่งเป็นมารดาของนายแพทย์กวี ไชยศิริ ที่ปรึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี หรือ มทส. ที่ได้เสียชีวิตเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม 2557 ที่ผ่านมา ด้วยโรคชรา ที่โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา

โดยบรรยากาศภายในงานเป็นไปด้วยความเศร้าโศก แต่สิ่งที่สะดุดตาของผู้ที่มาร่วมงาน ก็คือ พวงหรีดพัดลมขนาดต่างๆ จำนวน 300 เครื่อง ที่วางอยู่เต็นท์หน้าศาลาและภายในศาลาสวดพระอภิธรรมศพ ซึ่งพัดลมทั้งหมด เป็นพัดลมที่ผู้มาร่วมงานนำมามอบให้แทนพวงหรีดดอกไม้สด โดยแนวคิดการขอรับพวงหรีดพัดลมแทนพวงหรีด เป็นของลูกชายของผู้เสียชีวิต คือ นายแพทย์กวี ไชยศิริ ที่ปรึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี ที่เล็งเห็นความจำเป็นในการใช้งาน จึงคิดว่า พวงหรีดพัดลมสามารถใช้ประโยชน์ได้ อีกทั้งยังมีอายุการใช้งานที่ยาวนาน ต่างจากพวงหรีดดอกไม้สด ที่เมื่อเวลาผ่านไปดอกไม้ก็จะแห้งเหี่ยวเฉา และมีกลิ่นเหม็น สุดท้ายก็ต้องนำไปทิ้งโดยไม่สามารถนำไปใช้ประโยชน์อะไรได้

เราได้เห็นการสร้างสรรค์พวงหรีด โคราช แบบใหม่ๆกันไปแล้ว เราหวังว่าจังหวัดอื่นไม่ว่าจะเป็นร้านขายพวงหรีด เชียงใหม่, ร้านขายพวงหรีด นนทบุรี และอีกหลายๆจังหวัดที่ควรจะเริ่มประยุกต์ใช้พวงหรีดแนวใหม่ๆ เพื่อครอบคลุมถึงความต้องการของลูกค้าด้วย

ขอบคุณที่มา: sanook.com

มารยาทในงานศพ กับพวงหรีดช่วยบรรเทาความเศร้าโศก

งานศพเป็นงานที่เต็มไปด้วยความโศกเศร้าของเจ้าภาพ ผู้เข้าร่วมงานจึงควรสำรวมด้วยเช่นกัน มารยาทในการเข้าร่วมงานศพที่ควรปฏิบัติมีดังนี้

1. แต่งกายให้เหมาะแก่การเข้าร่วมงานศพ เลือกชุดสีดำหรือขาวที่เรียบร้อย ไม่โป๊จนเกินไป และไม่ประโคมเครื่องประดับมากเกิน

2. เมื่อไปถึงงานควรเข้าไปแสดงความเสียใจกับเจ้าภาพเป็นอันดับแรก เวลารดน้ำศพควรให้ผู้ที่อาวุโสมากเข้าไปก่อน เมื่อเดินผ่านโต๊ะหมู่ควรกราบหรือไหว้พระ จากนั้นไหว้หรือกราบศพ รับน้ำอบมารดที่มือศพ เสร็จแล้วจึงกราบหรือไหว้ศพอีกครั้ง

3. ในคืนสวดพระอภิธรรม ผู้เข้าร่วมฟังพระสวดควรมีพวงหรีดไปแสดงความเคารพศพด้วย อาจเป็นพวงหรีดดอกไม้สดหรือพวงหรีดดอกไม้แห้งตามสะดวก และควรนั่งฟังพระสวดอย่างสงบ ไม่พูดคุยกัน

4. ถ้าร่วมเป็นเจ้าภาพสวดพระอภิธรรม ควรไปก่อนเวลาและควรเป็นผู้จุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย อาราธนาศีล และเป็นผู้ถวายเครื่องปัจจัยไทยทานและทอดผ้าบังสุกุล รวมถึงกรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ตายด้วย

5. ในวันเผาศพควรไปก่อนเวลา เมื่อไปถึงงานหลังจากพบเจ้าภาพแล้วให้ทำความเคารพศพด้วย ผู้ชายให้คำนับ ส่วนผู้หญิงให้ยกมือไหว้ จากนั้นจึงไปหาที่นั่ง การเลือกที่นั่งผู้ที่มีอาวุโสน้อยกว่าควรนั่งด้านหลังผู้อาวุโสมากกว่า

6. เมื่อประธานในพิธีจุดเพลิง และวางดอกไม้ที่เชิงตะกอนแล้ว ผู้ร่วมงานทุกคนต้องยืนสงบนิ่งเพื่อเป็นการแสดงความอาลัยต่อผู้เสียชีวิต เมื่อประธานในพิธีลงมาจากเมรุผู้ร่วมงานคนอื่นๆ จึงทยอยขึ้นเมรุอย่างเป็นระเบียบเพื่อวางดอกไม้จันทน์ และควรรับของชำร่วยเพียงหนึ่งชิ้นเท่านั้นเมื่อเดินลงมา

7. ก่อนกลับควรกล่าวลาเจ้าภาพด้วย

นอกจากมารยาทในงานศพที่ทุกคนควรจะปฏิบัติแล้วนั้น ควรจะมีของแสดงความไว้อาลัยไปมอบให้แก่ผู้ตายด้วย ตัวเลือกแรกๆที่ผู้คนนึงถึงก็คือพวงหรีด ไม่ว่าจะเป็นพวงหรีดดอกไม้สด, พวงหรีดพัดลม, พวงหรีดผ้า ฯลฯ อย่างน้อยเพื่อช่วยบรรเทาความเศร้าโศกให้แก่ผู้สูญเสียได้ไม่มากก็น้อย

ขอบคุณรูปภาพจาก Google.com

พวงหรีด ชนิดต่างๆในปัจจุบัน

พวงหรีดสมัยปัจจุบันในประเทศไทยนอกจากมี พวงหรีดดอกไม้สดแล้ว ยังมีพวงหรีดแบบใหม่ๆมีขึ้นมาอีกหลายประเภท เช่น พวงหรีดดอกไม้แห้งหรือพวงหรีดไม้ประดิษฐ์ พวงหรีดผ้าชนิดต่างๆ พวงหรีดพัดลม ฯลฯ

โดยวัตถุประสงค์ของการทำพวงหรีดชนิดใหม่ๆเกิดขึ้นมาเพราะสมัยก่อนคนนิยมสั่งพวงหรีดดอกไม้สด โดยเฉพาะงานศพของผู้มีชื่อเสียง ที่เป็นที่รู้จัก ก็มักจะได้รับพวงหรีดมากมาย บางครั้งก็เต็มจนล้นศาลาวัด ทำให้บางช่วงเป็นภาระของทางวัดที่ต้องเป็นผู้จัดการพวงหรีดที่ใช้แล้ว จึงมีคนเสนอให้มีการใช้พวงหรีดชนิดใหม่ๆ เช่น พวงหรีดผ้า พวงหรีดพัดลม ซึ่งเมื่อใช้แล้วก็เหมือนเราบริจาคผ้าหรือพัดลมให้วัด ทางวัดก็จะสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ต่อไป ไม่ต้องนำไปทิ้งเหมือนพวงหรีดดอกไม้สด หรือพวงหรีดที่เป็นต้นไม้ซึ่งโดยส่วนมากนิยมเป็นต้นโมก เพราะเป็นต้นไม้มงคล ทางวัดก็จะสามารถนำไปปลูกต่อไป ช่วยลดปัญหาโลกร้อนได้

ในราวรัชสมัยของรัชกาลที่ 5 เป็นการรับเอาอารยธรรมตะวันตกเข้ามาในสมัยโบราณหากคนต้องการจะไปงานศพ ก็มักจะไปสั่งพวงหรีดเอาที่ร้าน พวงหรีดซึ่งโดยมากตั้งอยู่ตามข้างวัด โดยเฉพาะวัดดังๆซึ่งมีจัดงานศพบ่อย เป็นประจำ แต่เนื่องจากในปัจจุบันสถานการณ์สังคมเปลี่ยนไป บางคนต้องทำงานจนดึกกว่าจะเลิกงานก็ไปสั่งพวงหรีดไม่ทันเพราะต้องเจอปัญหารถติดหลังเลิกงาน หรือบางบริษัทก็ต้องส่งพวงหรีดไปงานศพของญาติลูกน้องแต่ไม่มีเวลาไปร้านพวงหรีดเนื่องจากไม่ได้ไปงานศพเองหรืองานศพจัดที่ต่างจังหวัด เป็นต้น ทำให้ปัจจุบันมีการสั่งตามร้านพวงหรีดออนไลน์เกิดขึ้น ตามยุคสมัยที่เทคโนโลยีมีความก้าวหน้าและพัฒนาขึ้น ซึ่งก็ได้รับความนิยมและสามารถอำนวยความสะดวกได้อย่างมากมาย ยิ่งตอนนี้ถึงแม้ว่าจะอยู่ต่างจังหวัด ก็ยังสามารถสั่งพวงหรีดได้ทุกที่ ไม่ว่าจะเป็นสั่งพวงหรีด เชียงใหม่, ส่งพวงหรีด โคราช, ส่งพวงหรีด ชลบุรี หรือจังหวัดอื่นๆก็มีให้บริการ

พวงหรีดพัดลม กับความนิยมที่เริ่มแพร่หลาย

วัฒนธรรมในสังคมไทย นิยมนำพวงหรีดดอกไม้สดไปร่วมงานศพ เมื่อถึงเวลาประชุมเพลิงบางแห่งนิยมนำไปเผารวมกับผู้ตาย พร้อมข้าวของเครื่องใช้ส่วนตัวผู้ตาย บางแห่งไม่นิยมนำไปเผารวม เคยลองถามสัปเหร่อวัดว่า ทำไมไม่เผารวมได้รับคำตอบว่า จะทำให้การเผาศพต้องใช้เวลานานขึ้นและอาจเผาศพไม่หมด ยิ่งโดยเฉพาะเดี๋ยวนี้หลายๆ วัดนิยมใช้เตาเผาศพด้วยระบบไฟฟ้าเพื่อป้องกันกลิ่นและควันไปรบกวนชาวบ้านที่มีบ้านเรือนอาศัยอยู่บริเวณใกล้เคียงกับวัด แต่ก็ไม่ได้ถามต่อว่าเตาเผาศพระบบไฟฟ้ามันจะมีกระบวนการทำงานอย่างไร เพราะคิดว่าตัวเองคงจะไปใช้่บริการเพียงแค่ครั้งเดียวในชีวิต เลยไม่อยากจะรู้มากไปกว่านี้

พวงหรีดพัดลม ความนิยมใหม่ที่ทำให้เกิดการเปรียบเทียบกันว่า พวงหรีดดอกไม้สด 1 พวงราคาประมาณ 500 บาท ความสวยงามและคงทนประมาณ 7 วัน ดอกไม้สดคงทำให้อารมณ์เศร้าโศกของญาติผู้ตายได้ผ่อนคลาย เพลิดเพลินกับความอ่อนหวานของดอกไม้ เมื่อเสร็จพิธีต้องนำไปเผาทิ้ง โฟมที่ใช้ประกอบพวงหรีดทำให้เกิดมลภาวะเป็นพิษ วัสดุต่างๆ เป็นภาระของวัดที่ต้องกำจัดให้หมด ส่วนพัดลมราคาประมาณ 400 บาท เมื่อเสร็จพิธีนำไปถวายพระต่อ พระท่านได้ใช้ประโยชน์จากพัดลมคลายความร้อนอย่างน้อยๆ อายุการใช้งานของพัดลมน่าจะอยู่ได้สักประมาณ 2 ปี  เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับการเผาเงิน 500 บาท ค่าพวงหรีดดอกไม้สดทิ้งไป อย่างไหนคุ้มกว่ากัน

การมองต่างมุมที่หลากหลายย่อมให้คำตอบที่มากมายเช่นกัน แต่ในภาวะเศรษฐกิจอย่างนี้ หากเราบริหารจัดการเงินให้เกิดความคุ้มค่าและมีประโยชน์ทั้่งฝ่ายผู้ให้และผู้รับ และอาจเผื่อแผ่การเอื้อประโยชน์ไปยังผู้อื่นได้อีกคงจะเกิดประโยชน์ต่อคนอื่นมากขึ้น

ขอขอบคุณข้อมูล: gotoknow.org

ก้อง สหรัถ เศร้า! สูญเสียพ่อ ด้วยโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง

อยู่ในช่วงเดินสายโปรโมทโครงการ "ปาฏิหาริย์-เปลี่ยนมะเร็ง-ให้เป็นสุข : MIRACLE is all around" ครั้งที่ 2 ของชมรมโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลืองแห่งประเทศไทยไปหยกๆ ในฐานะผู้มีประสบการณ์ตรงกับคนในครอบครัว สำหรับพระเอกและนักร้องหนุ่ม ก้อง สหรัถ ล่าสุดต้องขอแสดงความเสียใจกับ หนุ่มก้อง และครอบครัวสังคปรีชา เมื่อวันเสาร์ที่ 5 ก.ย.ที่ผ่านมา ต้องสูญเสีย คุณพ่อวีระพงษ์ สังคปรีชา วัย 72 ปีที่จากไปอย่างสงบด้วยโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง หลังป่วยมานานกว่า 1 ปี ซึ่งวานนี้ 6 ก.ย. มีพิธีรดน้ำศพที่ศาลา 10 วัดธาตุทอง โดยมีกำหนดสวดพระอภิธรรมศพถึงวันที่ 9 ก.ย. และฌาปนกิจศพในวันที่ 10 ก.ย. โดยภายในการก็มีการคนในวงการส่งพวงหรีดเพื่อแสดงความเสียใจกันอย่างล้มหลาม ทางบล็อกพวงหรีดดอทคอมขอแสดงความเสียใจมา ณ ที่นี้ด้วย

ขอบคุณข้อมูลจาก: gossipstar.mthai.com

พวงหรีดกับพวงมาลา แตกต่างกันอย่างไร

พวงหรีด มาจากศัพท์ภาษาอังกฤษว่า wreath หมายถึงดอกไม้ที่จัดแต่งขึ้นตามรูปทรงต่างๆ เช่น วงกลมหรือวงรี มักมีใบไม้มาแซมประกอบ ใช้สำหรับเคารพศพ และมอบให้เพื่อเป็นเกียรติแก่ผู้เสียชีวิต

ส่วนพวงมาลา คือดอกไม้ที่จัดแต่งขึ้นตามโครงรูปต่างๆ เช่น วงกลม วงรี และมักมีใบไม้เป็นส่วนประกอบด้วย เช่นเดียวกับพวงหรีด แต่ต่างกันที่พวงมาลานั้นมักจะนำไปวางที่อนุสาวรีย์ พระบรมรูป หรือศพของพระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศานุวงศ์ รวมถึงใช้วางสักการะในวันคล้ายวันสวรรคตด้วย

แม้ว่าพวงหรีดและพวงมาลาจะเป็นดอกไม้ที่ใช้แสดงความเคารพศพเหมือนกัน แต่ชื่อที่ใช้เรียกนั้นต่างกันไป  พวงมาลามักใช้กับพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์  นอกจากชื่อเรียกแล้ว การตกแต่งดอกไม้ก็มีความแตกต่างกันบางส่วน คือ  พวงหรีดนิยมใช้ดอกไม้มาตกแต่งเท่านั้น แต่พวงมาลามักจะมีการนำภาพของผู้เสียชีวิตมาตกแต่งอยู่ในพวงมาลาด้วย

พิธีกรรมหลังความตาย ธุรกิจพวงหรีดได้รับความนิยมสูงสุด

ในวัฏสงสาร เกิด แก่ เจ็บ ตาย การตายที่ดูเหมือนเป็นการสิ้นสุด แท้จริงแล้วยังไม่สิ้นสุด ในการตายนี้เองยังก่อให้เกิดธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับความตาย ซึ่งมีอยู่ 4 ธุรกิจหลักๆ ในที่นี้จะกล่าวถึงพิธีกรรมหลังความตายในศาสนาพุทธ ได้แก่

1. ธุรกิจการผลิตและขายหีบศพ หีบศพที่ขายทั่วไปมี 3 ประเภท ได้แก่ หีบศพไทย หีบศพจีน และหีบศพคริสต์ วัสดุที่ใช้ในการผลิตหีบศพทั่วไปนิยมใช้ไม้ยาง ส่วนรูปแบบมักผลิตเป็นทรงสี่เหลี่ยม ต่างกันเพียงลวดลายไทยที่ประดับบนหีบ และในปัจจุบันมีหีบศพติดแอร์ที่ช่วยชะลอการเน่าเปื่อยของศพได้ดีขึ้น ราคาของหีบศพมีตั้งแต่ 1,000 กว่าบาทจนถึงหลักแสนขึ้นอยู่กับวัสดุที่นำมาทำ

2. ธุรกิจเกี่ยวเนื่องกับการสวดและเผาศพ  ค่าใช้จ่ายนั้นมีทั้งค่าศาลาซึ่งขึ้นอยู่กับขนาดของวัด หากวัดใหญ่ก็จะมีค่าใช้จ่ายมากกว่าวัดขนาดเล็ก รวมถึงค่าโกดังเก็บศพ ค่าเมรุ ค่าตอบแทนสัปเหร่อ ค่าดอกไม้ประดับหีบศพ ค่าอาหารจัดเลี้ยงในงานศพ และค่าใช้จ่ายเบ็ดเตล็ดอื่นๆ

3. ธุรกิจพวงหรีด ดอกไม้จันทน์ ของระลึกในงานเผาศพ   พวงหรีดมีหลายประเภท แต่เดิมนิยมพวงหรีดที่ทำจากดอกไม้สด พวงหรีดที่ทำจากดอกไม้แห้ง และพวงหรีดที่ใช้วัสดุผ้าขนหนูมาเป็นตัวพวงหรีด แต่ในปัจจุบันมีพวงหรีดที่ทำจากพัดลม ซึ่งช่วยลดภาระในการกำจัดขยะจากพวงหรีดดอกไม้หลังเสร็จสิ้นงานศพได้ แม้ว่าพวงหรีดพัดลมจะเริ่มได้รับความนิยมมากขึ้น แต่พวงหรีดดอกไม้สดก็ยังคงเป็นที่นิยมมากที่สุดและมีราคาเฉลี่ยสูงที่สุด

ดอกไม้จันทน์เป็นอีกธุรกิจหนึ่งที่ยังคงมีการดำเนินงานอยู่แต่ไม่ได้เป็นธุรกิจขนาดใหญ่ หากเป็นดอกไม้จันทน์ที่ผลิตแบบโบราณจะมีราคาแพง แต่ถ้าเป็นแบบทั่ว ๆ ไปที่มีความประณีตและสวยงามน้อยกว่าราคาจะถูกกว่ามาก

ของที่ระลึกในงานเผาศพ ในที่นี้หมายถึงหนังสือที่ระลึกในงานศพ อาจเป็นชีวประวัติผู้ตาย และแทรกเกร็ดเล็กเกร็ดน้อย ซึ่งเป็นธุรกิจที่เกี่ยวเนื่องกับโรงพิมพ์

4. ธุรกิจการจัดเลี้ยงอาหารในงานศพ ในอดีตการจัดเลี้ยงแบบอาหารหม้อเป็นที่นิยม อย่างที่เราเคยได้ยินกันว่างานศพวันนี้เลี้ยงกระเพาะปลาหรือข้าวต้ม แต่ในปัจจุบันอาหารกล่องอย่างขนมปัง คุกกี้ พร้อมเครื่องดื่มบรรจุกล่องเป็นที่นิยมสำหรับเจ้าภาพมากกว่า

            จะเห็นได้ว่าแม้ชีวิตจะสิ้นสุดลงไปแล้ว แต่ภาระค่าใช้จ่ายต่างๆ ก็ยังไม่สิ้นสุดไปตามชีวิตของคนตาย

ที่มา: ipsr.mahidol.ac.th